Mag je eten verkopen op Koningsdag? Zo sta je goed op de vrijmarkt

Op dinsdag 27 april 2027 is het weer Koningsdag. Overal staan dan kleedjes en tafeltjes op de stoep, en tussen de oude boeken en het speelgoed ligt hier en daar iets zelfgebakkens. Wil jij dit jaar cupcakes, koekjes of plakken cake verkopen op de vrijmarkt? Hier lees je wat de KvK en de NVWA erover zeggen, waarom je gemeente het laatste woord heeft, en hoe je een kraam neerzet waar mensen met een gerust hart iets kopen.

Eén dag per jaar maakt je nog geen bakkerij

De eerste vraag is of je met een kraam op Koningsdag een bedrijf bent. De KvK noemt daar geen bedrag voor. Je schrijft je in als je zelfstandig levert, een prijs vraagt waarmee je wilt verdienen en regelmatig aan anderen dan familie en vrienden verkoopt. Alle drie moeten kloppen.

Eén dag op de vrijmarkt is geen regelmatige verkoop. De NVWA, die onder andere toeziet op voedselveiligheid, maakt het nog concreter. Je hoeft je bij haar niet te registreren als je geen ondernemer bent, bijvoorbeeld omdat je maar een paar keer per jaar voedsel verkoopt. Als voorbeeld noemt de NVWA zelf: cakejes op de vrijmarkt op Koningsdag.

Verkoop je de rest van het jaar ook al gebak aan mensen buiten je eigen kring, dan telt dat natuurlijk mee. Daarover verderop meer.

Geen inschrijving nodig betekent niet dat alles mag. De regels voor de vrijmarkt zelf komen van je gemeente.

Je gemeente bepaalt de regels van de vrijmarkt

Waar de vrijmarkt is, vanaf hoe laat je mag staan en wat je er mag verkopen: dat regelt je gemeente. Dat verschilt per plaats, en het kan per jaar veranderen. Lees dit artikel daarom samen met wat je eigen gemeente voor dit jaar schrijft. Wat een gemeente besluit, kunnen wij niet voor je beloven.

Amsterdam is een duidelijk voorbeeld. Voor Koningsdag 2026 gold daar: je verkoopt alleen droge, niet-bederfelijke snacks, tenzij je als handelaar bij de KvK staat ingeschreven. Een andere gemeente kan iets anders vragen, en ook Amsterdam kan het in 2027 anders doen.

Zo zoek je het uit:

• Kijk in de weken voor Koningsdag op de site van je gemeente. Zoek op "vrijmarkt" of "Koningsdag".

• Lees wat er staat over eten en drinken, en over waar en wanneer je mag staan.

• Wordt de markt in je wijk georganiseerd door een Oranjevereniging of buurtcomité, kijk dan ook wat die vraagt.

• Staat er niets over eten, of twijfel je? Stel je vraag aan de gemeente. Dan weet je het zeker en hoef je op de dag zelf niets van tafel te halen.

Welk gebak past op een kraam?

Een vrijmarkt duurt lang. Je staat er misschien de hele dag, en het weer eind april kan alle kanten op: de ene keer sta je in de zon, de andere keer in de motregen. Kies daarom baksels die daar tegen kunnen.

Koekjes, cake, brownies en muffins zijn stevig. Ze laten zich makkelijk stapelen en zien er aan het eind van de middag nog goed uit. Cupcakes kunnen ook, als de topping niet gaat lopen in de zon.

Laat gebak met slagroom of een romige vulling liever thuis. Dat hoort koel te blijven, en op een tafeltje op de stoep lukt dat slecht. Voor wie vanuit huis eten verkoopt, noemt de NVWA onder andere een steekthermometer en gekoelde producten bewaren onder de 7 °C. Die regels zijn geschreven voor wie vanuit huis verkoopt, maar ze laten goed zien waar het om gaat: wat koel moet blijven, moet ook echt koel blijven. Op een vrijmarkt los je dat het makkelijkst op door zulk gebak gewoon niet mee te nemen.

Bak zo vers mogelijk, de dag ervoor of 's ochtends vroeg. Dan proeven je kopers je baksels op hun best.

Netjes en veilig aan je kraam

Wie bij jouw kraam iets koopt, vertrouwt erop dat het netjes gemaakt is. Laat zien dat dat klopt. Een paar gewoontes helpen daarbij:

• Dek je gebak af, met een taartstolp, een doos met deksel of een schone theedoek. Zo blijven stof, insecten en nieuwsgierige vingers eraf.

• Geef gebak aan met een tang, een taartschep of een servetje, niet met je blote handen.

• Was je handen voor je begint, en neem water, zeep en een handdoek mee voor tussendoor.

• Houd geld en gebak gescheiden. Sta je met z'n tweeën, laat dan de een het gebak aangeven en de ander afrekenen.

• Zet je voorraad in een koelbox in de schaduw en leg steeds maar een deel op tafel. Wat je bijvult, ligt er dan fris bij.

Vertel wat erin zit

Wie allergisch is voor noten of geen gluten verdraagt, wil weten wat hij koopt. Wie als bedrijf onverpakt eten verkoopt, moet zijn klanten informeren over 14 allergenen, waaronder gluten, ei, melk, noten en pinda. Dat mag schriftelijk of mondeling, onder voorwaarden die de NVWA op haar site uitlegt.

Sta je maar één dag per jaar op de vrijmarkt, dan is dat lijstje nog altijd je beste houvast. Je kopers willen het gewoon weten, en een kind met een notenallergie gaat met zijn ouders langs dezelfde kraampjes als ieder ander.

Het makkelijkst is een kaartje op tafel. Zet per baksel de naam neer, met daaronder welke allergenen erin zitten. Bijvoorbeeld: "Citroencake: gluten, ei, melk." Dan hoeft niemand ernaar te raden, en hoef jij het niet steeds opnieuw uit te leggen.

Beloof niets als "glutenvrij" of "notenvrij". In een gewone keuken, waar ook meel en noten staan, is dat zelden waar te maken. Vraagt iemand ernaar, vertel dan eerlijk wat je gebruikt hebt en waar je verder mee werkt.

Prijzen op de vrijmarkt

Op een vrijmarkt wil je snel kunnen afrekenen. Dat begint bij handige prijzen.

• Kies ronde prijzen. Dan heb je minder wisselgeld nodig en reken je alles in je hoofd uit.

• Zet bij elk baksel een prijskaartje. Dan hoeft niemand te vragen wat iets kost.

• Neem wisselgeld mee, vooral munten.

• Niet iedereen heeft contant geld bij zich. Zorg dat mensen ook met een tikkie of betaalverzoek kunnen betalen, bijvoorbeeld via een QR-code op tafel.

• Bedenk vooraf wat je doet met wat er aan het eind over is. Wat goedkoper maken, uitdelen aan de buren of zelf opeten: alles is goed, als je het maar niet op het laatste moment hoeft te verzinnen.

Hoeveel je vraagt, mag je zelf weten. Reken wel even uit wat een baksel je kost: de ingrediënten, de zakjes en servetjes, en je tijd. Op Koningsdag hoef je niet alles terug te verdienen, het mag ook gewoon een leuke dag zijn. Maar het is fijn om te weten waar je ondergrens ligt.

Verkoop je vaker? Dan gelden de KvK- en NVWA-regels

Koningsdag is één dag. Maar misschien smaakt het naar meer. Een buurvrouw vraagt of je ook voor de verjaardag van haar dochter bakt, of je wilt elke maand een paar dozen koekjes verkopen. Dan gelden de KvK- en NVWA-regels.

Lever je zelfstandig, vraag je een prijs waarmee je wilt verdienen en verkoop je regelmatig aan anderen dan familie en vrienden, dan schrijf je je in bij de KvK. Registreren bij de NVWA hoort daarbij: dat is gratis en gaat via MijnNVWA. En een voedselveiligheidsplan noemt de NVWA verplicht voor wie meerdere keren per jaar voedsel verkoopt. Lees de pagina's van de KvK en de NVWA hieronder bij de bronnen goed door voor je begint.

Woon je in België? Daar gelden andere regels, en Buurtgebak werkt nog alleen in Nederland.

Na Koningsdag: laat je kopers je terugvinden

Wie op de vrijmarkt je cupcakes proefde en ze lekker vond, wil je later misschien nog eens vinden. Voor een verjaardag, een feestje op het werk of zomaar. Daar is een eigen pagina handig voor.

Op Buurtgebak maak je die gratis, in ongeveer een minuut: je naam, je postcode en één foto, van je telefoon is prima. Je vinkt aan wat je bakt, en later voeg je meer foto's toe. Op je pagina staat alleen je plaats, nooit je adres. Voor de pagina zelf heb je geen KvK-nummer nodig. Of je je moet inschrijven, hangt af van hoe vaak en hoe je verkoopt, zoals hierboven staat.

Je pagina heeft een eigen link. Zet die op een kaartje op je kraam, eventueel met een QR-code die naar je pagina wijst, en geef bij elke verkoop een kaartje mee. Zo kunnen mensen je na Koningsdag terugvinden. Wil iemand iets bij je bestellen, dan stuurt hij je een bericht in de chat. Bestellen en betalen gaan niet via Buurtgebak: wat het kost, hoe iemand het krijgt en hoe hij betaalt, spreken jullie samen af. Hoe dat werkt, lees je op de pagina voor bakkers.

Start je bakkerij