Allergenen als thuisbakker: wat je je klanten vertelt

Zit hier ei in? Kan mijn zoon met een notenallergie hiervan eten? Wie voor anderen bakt, krijgt die vragen vroeg of laat. Voor iemand met een allergie is het antwoord geen detail.

Hieronder lees je welke allergenen je moet noemen en hoe je dat doet als je via berichten verkoopt. Ook komt aan bod wanneer je een etiket nodig hebt, wat er sinds 2026 veranderd is aan "kan … bevatten", en welke beloftes je beter niet doet.

De regels hieronder komen van de NVWA en uit de wet. Ben je geen ondernemer, vraag dan bij de NVWA na welke regels voor jou gelden. Ook als hobbybakker: vertel eerlijk wat erin zit.

De 14 allergenen

Er zijn 14 allergenen waarover je je klanten moet informeren. Dit zijn ze:

1. Glutenbevattende granen

2. Schaaldieren

3. Eieren

4. Vis

5. Aardnoten (pinda)

6. Soja

7. Melk (inclusief lactose)

8. Noten

9. Selderij

10. Mosterd

11. Sesamzaad

12. Zwaveldioxide en sulfieten

13. Lupine

14. Weekdieren

Bij glutenbevattende granen en noten is alleen "gluten" of "noten" niet genoeg. Volgens de NVWA vertel je om welke granen of noten het precies gaat, bijvoorbeeld tarwe of hazelnoot.

Kijk daarbij verder dan je eigen recept. Ook in wat je kant-en-klaar koopt, kunnen allergenen zitten: chocolade, hagelslag, marsepein, een vulling uit een pot. Wat op hun etiket als allergeen staat, zit straks ook in jouw taart.

Schriftelijk of mondeling

Verkoop je gebak dat niet voorverpakt is, dan mag je je klanten op twee manieren informeren: schriftelijk of mondeling.

Schriftelijk kan rechtstreeks, bijvoorbeeld met een kaartje bij het product. Of je verwijst je klant naar een plek waar hij de allergenen kan nalezen.

Mondeling mag ook, maar daar verbindt de NVWA drie voorwaarden aan:

• Je kunt de allergeneninformatie altijd direct aan je klant geven, vóór de aankoop.

• De informatie is ook schriftelijk of elektronisch beschikbaar, voor wie met je meewerkt en voor de inspecteurs van de NVWA.

• Op de plek van verkoop staat duidelijk, bijvoorbeeld op een bordje, dat klanten met vragen over allergenen bij jou terechtkunnen.

Ook wie het mondeling doet, heeft het dus ergens op papier of digitaal staan. Bak je thuis en spreek je af via berichten, dan is schriftelijk meestal het eenvoudigst. Het staat dan zwart op wit, voor jou en voor je klant. De hele uitleg staat op de pagina Allergenen bij onverpakte levensmiddelen van de NVWA.

Online, in de chat en bij de levering

Verkoop je online, dan vermeld je in je webshop welke allergenen in je producten zitten. Je mag ook verwijzen naar een telefoonnummer waar mensen die informatie direct kunnen opvragen.

Werk je met een eigen pagina en een chat, zoals op Buurtgebak? Zet je allergenen dan op je pagina en geef ze per product in de chat, vóór je iets afspreekt. Op je pagina bij Buurtgebak kun je zetten wat je over allergenen kwijt wilt, en kopers zien dat.

Bij verkoop op afstand moet de allergeneninformatie ook beschikbaar zijn op het moment dat je levert. Geef bij het afhalen of bezorgen de allergenen mee. Een kaartje bij de taart is de veilige keuze. Het helpt ook de mensen die later een stuk nemen: de gast op het verjaardagsfeest heeft jouw chat nooit gezien.

Voorverpakt of niet: heb je een etiket nodig?

Of je een volledig etiket nodig hebt, hangt af van of je product voorverpakt is. Gebak dat je op verzoek of voor directe verkoop inpakt, rekent de NVWA tot niet-voorverpakt. Twijfel je bij een bepaald product, dan helpt de beslisboom voorverpakt en niet-voorverpakt van de NVWA.

Eén geval is helder. Zelfgemaakte producten die je ingevroren verkoopt, zijn voorverpakt en krijgen een volledig etiket. Verkoop je bijvoorbeeld ingevroren koekjesdeeg, dan hoort daar een volledig etiket op.

Op een volledig etiket staan de verplichte vermeldingen. Het Handboek Etikettering van de NVWA zet ze op een rij. Verkoop je voorverpakt eten op afstand, dan moeten die vermeldingen al vóór de aankoop online staan.

Drie dingen uit dat handboek die voor thuisbakkers handig zijn om te weten:

• Voedingswaarde. Een voedingswaardevermelding is niet nodig bij ambachtelijke producten die je rechtstreeks en in kleine hoeveelheden aan de consument levert. Het handboek noemt de ambachtelijke bakker als voorbeeld.

• Kleine verpakkingen. Is het grootste vlak van je verpakking kleiner dan 10 cm², ruwweg 3 bij 3 centimeter, dan hoeven alleen de benaming, de allergenen, de hoeveelheid en de houdbaarheidsdatum erop. De ingrediënten geef je dan op een andere manier, of op verzoek.

• Je adres. Op het etiket hoort een adres. Een postbus mag. Alleen je naam en plaats, of een website, is niet genoeg. Wil je je woonadres er niet op, dan is een postbus dus een mogelijkheid.

"Kan … bevatten": sinds 2026 alleen na een risicobeoordeling

Sinds 1 januari 2026 geldt de Beleidsregel allergenenetikettering uit voorzorg. Die gaat over waarschuwingen voor allergenen die er niet bewust in zitten, maar er misschien wel in terechtkomen.

Zo'n waarschuwing mag alleen nog op basis van een risicobeoordeling. Je zet hem dus niet voor de zekerheid op alles. De beleidsregel noemt twee formuleringen: "Kan … bevatten" en "Niet geschikt voor …". Bij gewone producten mag de waarschuwing alleen als uit de risicobeoordeling blijkt dat bepaalde referentiewaarden worden overschreden.

Voor ambachtelijke producten maakt de beleidsregel een uitzondering. Daaronder verstaat hij producten die de maker zelf in kleine hoeveelheden rechtstreeks levert aan de eindverbruiker of aan de plaatselijke detailhandel. Bij zulke producten mag "kan … bevatten" als uit de risicobeoordeling blijkt dat kruisbesmetting in de praktijk mogelijk is. Ook dan begint het dus bij een risicobeoordeling.

Wil je zo'n waarschuwing gebruiken, op een etiket, op je pagina of in de chat? Vraag dan eerst bij de NVWA na wat in jouw geval geldt en hoe je risicobeoordeling eruit moet zien.

Glutenvrij of suikervrij: beloof het liever niet

"Glutenvrij" mag je alleen zeggen als er hoogstens 20 milligram gluten per kilo in zit. "Suikervrij" mag alleen bij hoogstens 0,5 gram suikers per 100 gram.

In een keuken waar je ook met gewoon meel, suiker en noten werkt, kun je zulke beloftes moeilijk waarmaken. Een thuiskeuken is zelden vrij van allergenen. Beloof dus niet dat iets "glutenvrij", "suikervrij" of "notenvrij" is, op je pagina of in je berichten. Vertel liever wat je wel zeker weet: welke allergenen er in het recept zitten.

Bak je juist voor mensen die op hun gluten of suiker letten, zeg dan precies wat je doet. Bijvoorbeeld: zonder tarwemeel, met welk meel wel, en in een keuken waar ook gewoon meel staat. Dan weet je koper waar die aan toe is, zonder dat je iets belooft wat je niet kunt meten.

Vraagt iemand om een taart zonder een bepaald ingrediënt, dan kun je dat ingrediënt weglaten en dat ook zo zeggen. Wees er eerlijk bij dat je in een gewone keuken bakt, en laat je koper zelf beslissen of dat voor hem genoeg is. Bij een ernstige allergie is nee zeggen soms het beste antwoord.

Checklist voor elke bestelling

• Zet per product op je pagina welke allergenen erin zitten.

• Noem ze per product in de chat, vóór je iets afspreekt.

• Vraag zelf of er iemand met een allergie of intolerantie mee-eet. Wacht niet tot je koper erover begint.

• Geef een kaartje met de allergenen mee bij de taart, ook als je ze al in de chat noemde.

• Wees eerlijk dat een thuiskeuken zelden vrij is van allergenen, en beloof niets wat je niet kunt waarmaken.

• Verkoop je iets ingevroren, zorg dan voor een volledig etiket.

• Weet je iets niet zeker, zeg dat dan.

Wat Buurtgebak van je vraagt

In onze voorwaarden staat het kort: je vertelt eerlijk wat erin zit en wat er in dezelfde keuken nog meer gebruikt wordt, en weet je het niet zeker, dan zeg je dat. Dat geldt voor iedereen met een bakkerij op Buurtgebak, ondernemer of niet.

In de chat heb je één gesprek per klant. Zo lees je later precies terug wat je over allergenen hebt afgesproken, en je koper ook. Buurtgebak is gratis voor bakkers en kopers, en je pagina staat in ongeveer een minuut online. Hoe het werkt, lees je op de pagina voor bakkers.

Woon je in België? Daar gelden andere regels (FAVV), en Buurtgebak werkt nog alleen in Nederland.

Start je bakkerij